
Istnieją trzy główne metody analityczne stosowane do oceny utleniania olejów Omega-3: wartość nadtlenkowa (PV),
wartość p-anizydynowa (pAV) oraz wskaźnik TOTOX.
Istnieje również czwarta metoda - najistotniejsze z punktu widzenia konsumenta jest to, czy produkt nabrał rybiego posmaku – dlatego najłatwiejszym sposobem sprawdzenia jego świeżości jest zwykłe powąchanie lub skosztowanie.
Organizacja zrzeszająca producentów olejów Omega-3 – GOED której Lýsi jest członkiem, ustaliła rygorystyczne limity jakościowe dla olejów rybnych, które większość krajów na świecie w tym kraje Unii Europejskiej przejęły:
PV (wartość nadtlenkowa) < 5, dla surowców rekomendowany poziom PV to < 3AV (wartość anizydynowa) < 20, TOTOX <26.
Zgodność z normami
Wyniki porównywane są do międzynarodowych standardów (GOED, WHO, FAO, EFSA).Jeśli wszystkie wartości są w granicach – produkt spełnia rygorystyczne wymagania.
Mierzy ilość nadtlenków, czyli pierwszych produktów utleniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. To wskaźnik utleniania pierwotnego, stosowany w wielu olejach. Jednak niski PV nie zawsze oznacza wysoką jakość, ponieważ nadtlenki z czasem ulegają dalszym reakcjom i zanikają. Dlatego konieczne są także pomiary utleniania wtórnego.
To metoda kolorymetryczna, która wykrywa wtórne produkty utleniania, głównie aldehydy. Test mierzy absorpcję światła przy długości fali 350 nm po reakcji oleju z p-anizydyną. Wyniki mogą różnić się między olejami, dlatego GOED zaleca stosowanie tej metody wyłącznie dla olejów EPA i DHA w formie trójglicerydów lub estrów etylowych, bez dodatkowych barwników czy składników (oprócz antyoksydantów).
To trzeci wskaźnik utleniania, będący obliczeniem łączącym PV i pAV. Powstał, aby dawać pełniejszy obraz procesu, uwzględniając zarówno utlenianie pierwotne, jak i wtórne. Ma jednak ograniczenia –TOTOX nie ma solidnych podstaw naukowych, lecz stanowi raczej praktyczne, uproszczone narzędzie oceny utlenienia. Dodatkowo, ponieważ jednym ze składników obliczenia TOTOX jest wartość pAV, wskaźnik ten nie nadaje się do oceny olejów zawierających aromaty smakowe lub barwniki, oleju z kryla czy oleju z łososia.
Wbrew często powtarzanym błędnym opiniom dietetyków i entuzjastów zdrowego odżywiania, wskaźnik TOTOX nie jest samodzielnym wyznacznikiem jakości oleju rybnego, o ile jego wartość mieści się w normie (< 26). Dla konsumenta oznacza to, że olej z TOTOX 4 i olej z TOTOX 20 mają porównywalną jakość – oba spełniają standardy świeżości i bezpieczeństwa ustalone przez GOED.
Warto również zaznaczyć, że wartość TOTOX jest wartością dynamiczną, dlatego istotny jest moment pomiaru. Przykładowo surowiec (olej bezpośrednio po rafinacji) może mieć bardzo niskie wartości np. 3, ten sam olej po dodaniu witamin czy antyoksydantów, przed zabutelkowaniem będzie wykazywał wartości bliżej 6. Wynik TOTOX butelki zakupionej z półki aptecznej czy drogeryjnej w praktyce może się wahać od 4-16. Wszystkie pomiary TOTOX dla produktów Lýsi są wykonywane zgodnie z wytycznymi GOED przed zabutelkowaniem lub zakapsułkowaniem.
Na podstawie obecnie dostępnych badań naukowych nie można przeprowadzić jakościowej ani ilościowej oceny ryzyka związanego z jełczeniem oleju rybiego przeznaczonego do spożycia przez ludzi. Innymi słowami nie można stwierdzić, że olej o niższej wartości TOTOX jest zdrowszy dla człowieka.




